Hygiënisch werken bij wondverzorging

Doelgroep: 

Verpleegkundigen / verzorgenden/ verpleegkundig specialisten
Specialisten ouderengeneeskunde

Locatie: 

Verpleeghuis
Verzorgingshuis / woonzorgcentrum
Thuiszorg

Benodigde Materialen: 

Vloeibare zeep + Papieren handdoekjes
Handendesinfectans (wanddispenser of pompje)
Handschoenen
Beschermende kleding; vochtwerend schort
Steriele verbandmiddelen
Steriel instrumentarium (indien nodig)
Voor desinfectie schaar: alcohol 70% en gaasje
Afsluitbaar plastic zakje 
Afvalzak
 
Voor eisen aan de benodigde materialen zie het protocol Benodigde materialen.

Doel: 

Het voorkómen van (her)besmetting van wonden.

Waarom: 

Door het nemen van hygiënische maatregelen bij wondverzorging kan (her)besmetting van de wond met micro-organismen voorkomen worden.
 
Met een goede handhygiëne en het dragen van handschoenen wordt besmetting van een wond via de handen voorkomen.

Wanneer: 

Bij het verwijderen van het vuile verbanden, spoelen wonden en opnieuw verbinden van wonden.


Werkwijze: 

Waar voer je de wondverzorging uit?

  • Voer de wondverzorging op de cliëntenkamer uit.
  • Verzorg geen wonden direct na het reinigen van de kamer of het bed opmaken.

Wacht na het reinigen van de kamer minimaal 30 minuten, om besmetting van de wond met micro-organismen in stofdeeltjes uit de lucht te voorkomen.

Steriele verbandmiddelen gebruiken:

  • Gebruik steriele verbandmiddelen en steriel instrumentarium bij wonden waar nog vocht uit komt.
  • Controleren van verbandmiddelen, vloeistoffen, en instrumentarium voor gebruik:
  • Controleer de houdbaarheidsdatum van steriele verbandmiddelen.
  • Controleer of de verpakking onbeschadigd en ongeopend is. 

Gebruik altijd ongeopende steriele verbandmiddelen en instrumentarium bij:

  • Wonden door ingreep van buiten (operatiewonden, drainopeningen)
  • Huidletsel tot op bot of pees
  • Bewaar na opening geen resten van deze verbandmiddelen

Geopende steriele materialen zijn toegestaan bij

  • de overige wonden, mits wordt voldaan aan de volgende voorwaarden:

Voorwaarden aan knippen en bewaren van steriele verbandmiddelen: 

 

- knip de materialen met een steriele of een gedesinfecteerde schaar;
- bewaar de resten in een plastic zakje met vermelding openingsdatum; 
- bewaar het zakje in een gesloten verbandbox, bij schaar en alcohol 70%, op de clientenkamer;
- bewaar max. gedurende 1 week na openingsdatum op de cliëntenkamer.

(Let op: dit is dus niet toegestaan bij wonden na een ingreep (operatiewonden, drainopeningen en bij huidletsel tot op bot of pees.) 

.

  • Bewaar steriele verbandmiddelen zoals beschreven in het protocol Bewaren van steriele verbandmiddelen in de afdelingsvoorraad of cliëntenkamer.
  • Gebruik alle materialen (ook zalven en crèmes) cliëntgebonden.
  • Gebruik geopende verpakkingen van spoelvloeistoffen maximaal 24 uur, mits deze goed hersluitbaar zijn.
  • Noteer datum en tijd van openen op de verpakkingen van spoelvloeistoffen.
  • Gooi steriele verbandmiddelen weg, die na opening in contact zijn gekomen met niet-steriele materialen of oppervlakken.
  • Gebruik bij voorkeur disposable steriel instrumentarium.

Knippen van verbandmiddelen:

  • Knip zo min mogelijk (zie ook hierboven; voorwaarden knippen)
  • Desinfecteer de bladen van de schaar voor gebruik.
  • Benodigde materialen: alcohol 70%, gaasje.
  • Desinfecteer de bladen van de schaar met alcohol (70%).
  • Bevochtig de bladen goed.
  • Laat 30 seconden drogen aan de lucht

Verzorgen van wonden:

  • Leg alle benodigde materialen klaar; steriele verbandmiddelen, steriel instrumentarium  (bijv. pincet), vloeistoffen etc.
  • Controleer de materialen voor gebruik op; beschadiging van de verpakking, houdbaarheidsdatum.
  • Was of desinfecteer de handen vóór aanvang van wondzorg. 
  • Draag niet-steriele handschoenen bij het verwijderen van verband. 
  • Draag een vochtwerend schort wanneer de eigen kleding of dienstkleding besmet kan raken met wondvocht of spoelvocht.
  • Draag altijd een vochtwerend schort bij het verzorgen van geïnfecteerde wonden en bij het spoelen en uitdouchen van wonden.
  • Verwijder het vuile verbandmateriaal.
  • Doe het verband direct in een afvalzak met de vuile handschoenen. Leg het vuile verband niet op het bed, nachtkastje, etc.
  • Trek de vuile handschoenen uit.
  • Desinfecteer de handen.
  • Trek schone niet-steriele handschoenen aan.
  • Verzorg en verbind de wond volgens afspraak.
  • Trek de handschoenen (en het schort) uit en gooi deze weg.
  • Desinfecteer de handen.

Zalven en crèmes:

  • Gebruik zalven en crèmes bij voorkeur in tube-vorm. Noteer openingsdatum op de tube.
  • Zalven in tubes raken minder snel besmet met micro-organismen.
  • Gebruik een schone spatel, gaasje of wattenstok om zalf uit tube/pot over te brengen op de wond. 
  • Vervang de spatel, gaasje of wattenstok die in contact zijn geweest met de wond/huid. 
  • Pak een schone spatel, gaasje of wattenstok.
  • Indien zalven of crèmes met een handschoen uit tube/pot worden genomen, raak dan vooraf niets aan met de handschoen. 

Wondspoeling onder de douche:

  • Bij het uitspoelen van wonden onder de douche, douche de cliënt bij voorkeur als laatste.
  • Draag niet-steriele handschoenen en een vochtwerend schort.
  • Laat de douchekraan eerst goed doorstromen met lauwwarm water
  • Spoel de wond uit met kraanwater.
  • Na de verzorging: reinig de douche, en ook de douchekop! huishoudelijk.
  • Desinfecteer de douche met een chlooroplossing van 1 tablet chloor op 5 liter koud water.
  • Desinfecteer de douchekop door de deze minimaal 5 minuten onder te dompelen in de chlooroplossing.
  • Laat de douchekop voorzichtig doorstromen om chloorresten te verwijderen.
 

VEILIGHEID !!

 

Chloor is schadelijk bij opname door de mond, het werkt bijtend op

ogen, huid en bovenste luchtwegen. Mocht er toch aanraking met chloor

plaatsvinden, doe dan het volgende:

 

Inademing: frisse lucht

Huidcontact: huid spoelen met veel water, minimaal 10 minuten. Arts raadplegen.

Oogcontact: onmiddellijk met veel (lauw) water spoelen, minimaal 10 minuten. Arts raadplegen.

Inslikken: Mond spoelen met water. Veel water drinken. Niet laten braken. Onmiddellijk arts raadplegen.

Draag altijd handschoenen bij het maken van en werken met chlooroplossingen.

 

Let op: In combinatie met zuur of ammoniak ontstaat giftig chloorgas.

Meng nooit chloor of chlooroplossing met andere schoonmaakmiddelen of

desinfectiemiddelen.

 

Let op: Houd desinfectiemiddelen altijd buiten bereik van cliënten.

Zie ook het protocol Wanneer is desinfectie van ruimten en verpleegmaterialen nodig?

 


Verantwoordelijkheden:

Verzorgende / verpleegkundige/verpleegkundig specialist:

  • volgt de hygiënische maatregelen bij wondzorg op;
  • kent de risico’s van chloor en volgt de veiligheidsinstructies.

Werkgever:

  • biedt de benodigde materialen aan, die aan de gestelde normen voldoen.

Categorieën:

Wondverzorging


Verwante Beleidsstukken:

Basishygiëne beleid


Verwante Checklists:

Hygiënisch werken bij wondverzorging


Definities:

Cliëntgebonden: Materialen moeten altijd bij één en dezelfde cliënt worden gebruikt.

Desinfecteren: Het verminderen of doden van micro-organismen op of in materialen, op oppervlakken en op handen.

Disposable: Materialen die na eenmalig gebruik weggegooid worden.

Micro-organismen: Microscopisch kleine levensvormen, zoals bacteriën, virussen, schimmels en parasieten.

Steriliteit: Er zijn geen micro-organismen op of in een voorwerp aanwezig. (De kans dat er levende micro-organismen aanwezig zijn op een steriel product is kleiner dan 1 op een miljoen.)


Literatuur:

Richtlijnen Werkgroep Infectie Preventie:

Landelijk Centrum voor Hygiëne en Veiligheid:

name=